«عرفان، چي په لويديځه نړي کي د تصوف په نوم پيژندل شوي، په واقعيت کي د دين رښتينوالي دي او د عارف هغه کس ته ويل کيږی چي د دين په حقيقت باندي په پوره توګه پوي شوي وي او دين يي پيژندلي وي. عرفان د معرفت او پيژندني څرګندوی دي. په دي عقيده کي معرفت او د خداي پيژندنه د قلبي کشف او باطني ديد له لاري ده نه د استدلال او تحليل له لاري»1

سالک هغه چا ته ويل کيږي چي تل د خپل وجوديت د حقيقت په لټه کي وي. لکه څنګه چي د خداي تعالي پيغمبران موږ ته راښودلي دي د غيبي او مطلق علم پيژندنه او لاس ته راوړنه د کتابونو د مطالعي له لاري هيڅ کله هم لاس ته راتلونکي نه دي.  په حقيقت کي پيغمبران په خپله هم د وحي او الهاماتو په مرسته د خپل وجود په ژورو حقيقتونو لاس بري وموند او په پاي کي يي خپلی پيژندني او لټوني د سپيڅليو تورو او ويو په قالب کي بشريت ته وړاندي کړي.2

هر کس مکلف دي چي د خپل وجود حقيقت په خپله وپيژني. لکه څنګه چي موږ د خپلي سا ايستلو او خوړلو له پاره په نورو اتکا نشو کولي، په همدي ډول موږ نشو کولي چي دا توقع ولرو چي نور خلک موږ د دين د جامع او مکمله معني په لاس راکړي.  په عمل کي دا د هر کس دنده ده چي په خپله د خپل وجود په حقيقت باندي ځان پوي کړي او لکه ساايستل په خپله يي تجربه کړي.3

د عرفان ساده، خو خورا ارزښتناک اصول، چي د ځان پيژندني وروستي هدف له پاره اړين دي، د  Fragrance of Sufism 4«د تصوف خوشبويي» نومي کتاب کي داسي تشريح شوي دي:  The

·        ذکر : هميشه او په هر حال کي د خداي تعالي په ياد کي اوسيدل : ما ياد کړي [تر څو] زه هم تاسو ياد کړم. (قرآن کريم، ۲ سوره، ۱۵۲ آيت)

·    فکر : فکر کول او تمرکز کول، دحقيقت په اړه فکر کول تر څو د نشت يا پوپنا کيدو درجي ته ورسيږي.

·       سحر : ويښيدل ،د پير او استاد په لاس  د روح او جسم له خوب نه راويښيدل.

·        جويي : هيله او ليوالتيا ، په اخلاص سره د حقيقت د پيژندني تمه لرونکي، او د فکر او زړه آماده ساتل چي د زړه  رازونه او وحي او الهام تر لاسه کړي.

·        سومات : د چوپتيا ساتل ، د بي ارزښته شيانو په اړه له خبرو کولو او فکر کولو نه ډډه کول. له خواهشتاتو او غوښتنو نه د زړه پاکول.

·      صعام : روژه نيول ، د وجود، فکر او زړه روژه.

·       خلوت : په خلوت او يوازيتوب کي اوسيدل ، په يوازيتوب کي دعا کول ، که په ظاهر وي که په باطن کي.

·      خدمت : په خدمت او بندګي کي پاته کيدل. د خداي او وجود په حقيقت کي پوپنا کيدل.