کشف و توسعه استعدادها، قابلیت ها و توانایی های مکنون در انسان از جمله مهمترین اهداف عرفان میباشد. از طریق عرفان، سالکین به استعدادهای درونی خویش واقف میشوند. چنین روندی از خلاقیت، همچنین در صورت هنر و معماری عرفانی خود را متجلی می سازد.

یکی از مسایل مهم و اهداف مد نظر در هنر، انتقال یک عقیده، مفهوم یا ایدئولوژی است.معماری صوفی در انجام این مهم و به امکان درآوردن ظرایف و اسرار وجودی در قالب معماری و با بکار گیری علومی مانند ریاضییات، هندسه و نجوم، نقش بسیار زیبا و پیچیده ای را ایفاء نموده است.

معماری صوفی، انشقاق و انعکاسی است از اصول بنیادین مورد استفاده در تعلمیات عرفان. از آنجا که با یک نگاه اجمالی و سطحی  یا مد نظر قرار دادن اصول فنی و حرفه ای،  شناخت  زوایای ژرف و پیام  مکنون در معماری صوفی برای ملاحظه کننده بسادگی امکان پذیر نمیباشد، لذا آشنایی مقدماتی با اصول و مفاهیم عرفان جهت مطالعه زوایای سری و عالمانه در این نوع معماری الزامی میباشد.

"بنای یادبود" در نزدیکی نواتو واقع در کالیفرنیا نمونه ای از هنر و معماری میباشد که احداث آن ریشه در مکتب عرفان اویسی دارد.این بنا توسط حضرت پیر معظم، صلاح الدین علی نادر شاه عنقا، و به نشان یادبودی برای پدر و استاد دلبندشان حضرت شاه مقصود طراحی و ابداع گردیده است.                            

سراسر این بنا، عصاره ایست از یک کار هنری، مزین به آثار خوشنویسی، گچبری ها و کنده کاریهای ظریف و مفروش به سنگهایی چون آینه. با این توصیف، زیبایی حقیقی این بنا ریشه در طراحی مرموز و سمبلیک آن دارد. برای مثال، چنانچه ابعاد بکار گرفته شده در این بنا به علم عرفانی حروف و اعداد تبدیل شود، نام مبارک حضرت شاه مقصود از آن حاصل خواهد شد. جالب توجه اینکه هر زاویه از این بنا، در بر دارنده یک معنای سمبلیک می باشد.1